مقالات مدیریت

بسمه تعالی

«انواع شیوه های پرداخت در معاملات بین الملل با تکیه بر روش اعتبارات اسنادی »

مقدمه:

لزوم مبادلات جهانی از قرن 18 و با نظریه آدام اسمیت آغاز و گسترش یافت  در آن هنگام اسمیت مشخص نمود که کشورها از طریق ایجاد مزیت مطلق در تولید کالاهای خاص می توانند به سود آوری بیشتر دست یافته و به ثروت و نیز رفاه عمومی بیشتری دست یابند  نظریات سایر دانشمندان از طریق ریکاردو،  هکچر،  اوهلین و … لزوم توجه بازرگانان را به انجام معاملات بین المللی هر چه بیشتر جلب نمود .آنها سعی نمودند تا نیازهای شهروندان کشور خویش را از طریق کسب کالا و خدمات برتر از سایر کشورها برطرف نمایند  اما هنگامیکه این حرکت آغاز گردید مشکلات فراوانی پیش روی تجار و بازرگانان قرار گرفت که مهمترین آنها عبارتند از:

1- عدم آشنایی میان تجار و نبود اعتماد میان طرفین معامله

2- عدم آشنایی تجار با قوانین و حقوق حاکم بر کشورهای دیگر

3- اقدامات دولتها که گاهی صادرات و واردات را محدود نموده و گاهی با اعمال مقررات کنترل ارز وضع تعرفه سنگین و … ایجاد مشکل می نمایند.

4- نوسان و تغییرات در نرخ برابری واحدهای پولی رایج میان کشورها بالاخص از زمان رواج نظام پولی شناور

5- زمان و بعد مسافت میان کشورها که مبادله کالا را به درازا می کشاند.

6- نبود تفاهم میان تجار در خصوص چگونگی دریافت کالا و حصول اطمینان در دریافت کالای واقعی و چگونگی پرداخت وجه کالا.

این مشکلات سبب اختلال در روند معاملات بین المللی می گردید  بنابراین و بر اساس شناخت بازرگانان از یکدیگر  روشهای متفاوتی برای حل آنها در نظر گرفته شد  مهمترین مشکل یعنی چگونگی دریافت کالای واقعی و پرداخت وجه آن، سبب شد که روشهای ذیل برای پرداخت مالی وجوه حاصل از خرید کالاهای تجار خارجی ایجاد گردد که امروزه روش آخر یعنی اعتبارات اسنادی روش پذیرفته شده و مورد تایید همگان بوده و اتاق بازرگانی بین الملل بمنظور موفقیت و اصلاح آن اقدام به ایجاد مقررات متحدالشکل تحت عنوانucp نموده است.

انواع روش های پرداخت در معاملات بین المللی.

الف) پرداخت قیمت کالا از پیش payment in advance

ب) پرداخت بر روی حساب بازب payment in open account

ج) پرداخت بر روی بروات ساده clean collection

د) پرداخت بر روی بروات اسنادی documentary collection

و) پرداخت از طریق اعتبارات اسنادی documentary credit

الف) پرداخت قیمت کالا از پیش (Payment in advance): در این حالت خریدار کالا تمام وجه آن را همراه سفارش کالا در اختیار فروشنده قرار می دهد. در صورتیکه شرایط ذیل حاکم باشد این روش پرداختی می تواند مناسب باشد:

1) خریدار به فروشنده کالا اعتماد کامل داشته باشد.

2) مقررات کشور خریدار اجازه پیش پرداخت مکان وجه کالا به طور کامل فراهم نماید.

3) خریدار وضعیت مالی مناسبی باشد که بتواند تمام پول را پیش از دریافت کالا پرداخت نماید در حالیکه ریسک عملیات خریدار را بالا نبرد

4) خریدار و فروشنده اطمینان داشته باشند که دولت محدودیتهایی بر صادرات و واردات کالا یا خدمات ایجاد نکند.

بدین مفهوم در این روش ریسک فراوانی بر دوش خریدار قرار می گیرد  در صورتیکه فروشنده اقدام به ارسال کالا نکند یا کالای ارسالی او دارای ویژگی ها و مشخصات مورد نظر در هنگام معامله نباشد مشکلات فراوانی ایجاد شده و خریدار دچار ضرر اقتصادی و ... می شود.

نکته: خریدار از طریق روشهای مختلف می تواند وجه کالای خریداری شده به فروشنده بپردازد :

1) از طریق چک بانکی بین المللی

2)حواله بین المللی

3) از طریق پست ویا تلکس

4) از طریق swift

Swift یک سیستم یکپارچه از بانکهای تجاری است که در آن بانکها از طریق شبکه جهانی خویش به یکدیگر متصل شده و با حسابهایی که نزد یکدیگر افتتاح می نمایند. پرداختها و دریافت پول میان یکدیگر و مشتریان خویش را تسهیل و تسریع می نمایند. بدین ترتیب امروزه بیشتر پرداختهای بازرگانان از طریق این روش انجام می گیرد و در ضمن این شبکه می تواند مدارک لازم جهت پیگیری را در اختیار طرفین قرار دهد تا در هنگام بروز مشکل و حقوقی شدن معامله از آن جهت اقامه دعوی بهره بگیرند.

ب) پرداخت بر روی حساب باز (payment in open acc.) : این روش از نظر ریسک و اعتماد دقیقاً در مقابل روش قبلی است در اینجا فروشنده بر اساس تفاهمی که با خریدار نموده است اقدام به ارسال کالا نموده و مالکیت خویش را با ارسال کالا و اسناد حمل از دست می دهد و در اختیار خریدار قرار می دهد . خریدار نیز بر اساس تفاهم اقدام به پرداخت مطابق شرایط قرارداد می نماید.  در این حالت فروشنده اطمینان کامل به خریدار داشته و نیز دولت محدودیتهایی بر صادرات و واردات کالا ایجاد نمی نماید. با اینحال ریسک این معامله بر دوش فروشنده می باشد که می تواند به منظور کاهش ریسک برات صادر نماید یا کالا را بصورت جزئی ارسال نموده و پس از دریافت وجه مقدار کالای حمل شده اقدام مجدد صدور الباقی کالا نماید.

ج) پرداخت بر اساس بروات ساده (clean collections): برای آنکه فروشنده و خریدار اطمینان بیشتری به انجام معامله و صحت کالای ارسالی باشند 2 روش فوق الذکر اطمینان بخش نبود  ولیکن در صورتیکه خریدار و فروشنده بر اساس حس شهرت یکدیگر  توجه به معاملات طرفین و سایر تجار و ... تا حدودی اعتماد به یکدیگر پیدا کرده باشند و نیز شرایط کشور خریدار که اقدام به وضع قوانین محدود کننده در دریافت وجه کالای فروخته شده نمی کند. تجار می توانند از طریق برات ساده معاملات خویش را انجام دهند بدین منظور فروشنده اقدام به ارسال کالا نموده و اسناد حمل را مستقیماً برای خریدار ارسال می کند و همراه آن براتی را در وجه خریدار صادر می کند.

تعریف برات: برات نوشته مکتوبی است که به موجب آن یک طرف (براتکش) به طرف دیگر (براتگیر) دستور می دهد که مبلغ معینی را به خودش (براتکش) و یا حواله کرد خودش بپردازد برات از لحاظ زمانی به دو نوع تقسیم می شود: 1) برات دیداری که به محض رویت باید فوراً پرداخت گردد (در صورتیکه بر روی برات تاریخ قید نشده باشد نیز براتگیر (خریدار) پس از رویت موظف به پرداخت وجه برات است. 2)برات مدتدار: که برای پرداخت وجه برات به براتگیر فرصت می دهد تا در محدوده زمانی که مشخص شده است وجه برات را پرداخت نماید  بدین ترتیب استفاده از برات فواید ذیل را برای تجار ایجاد می نماید:

1) فروشنده با صدور برات تا حدودی اطمینان حاصل می کند که می تواند مبلغ برات (کالا) را از خریدار (براتگیر) دریافت نماید.

2) صادر کننده این فرصت را پیدا می کند که برات را قبل از سررسید به فروش رسانده و خود را تامین مالی نماید.

3)خریدار خارجی در مقابل برات مدتدار این فرصت را دارد که کالا را فروخته و وجه آن را با تاخیر بپردازد.

4) خریدار با پرداخت وجه برات لاشه یا ورقه برات را به منزله رسید پرداخت  نگهداری کرده و می تواند در مجامع حقوقی از خویش دفاع نماید.

5)در صورتیکه برات مدتدار را خریدار قبولی نویسی کرده باشد و سررسید پرداخت نکند یا برات دیداری را پرداخت نکند صادر کننده برات می تواند در دادگاه کشور خریدار طرح دعوی اقامه نماید. لازم به یادآوری است که تمامی کسانی که پشت برات مدتدار را قبولی نویسی کرده اند  در صورت شکایت موظف به پرداخت وجه آن برات می باشند.

با این حال فروشنده کالا به منظور حصول اطمینان بیشتر سعی در ارسال کالا از طریق روش بروات اسنادی می کند.

د)‌ پرداخت بر اساس بروات اسنادی: در این حالت فروشنده اسناد را از طریق بانکی ارسال می کند، یعنی از بانک کارگزار خویش می خواهد که اسناد را همراه با برات به بانکی کارگزار در کشور خریدار ارسال نماید که پس از وصول آن اسناد توسط بانک  بر اساس نوع برات (دیداری – مدت دار) اسناد را در اختیار خریدار قراردهد. در این حالت  بانک کارگزار خریدار در مقابل برات دیداری  هنگامی اسناد را به خریدار تحویل می دهد که وجه آن را از روی دریافت نماید و در مقابل برات مدتدار ظهرنویسی و قبول خریدار را گرفته و اسناد را به وی تحویل می دهد و در سررسید مبلغ برات را گرفته و در اختیار بانک کارگزار فروشنده قرار می دهد. بنابراین در بروات اسنادی چهار طرف در معامله دخیل می باشند.

1) فروشنده Drawer, Exporter  2) بانک کارگزار فروشنده remitting bank

3) بانک کارگزار خریدارcollection bank  4) خریدار Drawee/Importer

البته این بانکها در خصوص مندرجات اسناد و ... مسئولیتی نداشته و تنها ریسک فروشنده در دریافت وجه کالا را کاهش می دهد. البته در برخی کشورها بانک کارگزار خریدار نام خویش را بر روی برات در کنار خریدار درج می نماید که بیانگر تضمین پرداخت وجه برات در زمان سر رسید آن می باشد (به این گونه برات ها (avalising bill) گویند) و تضمین صادر کننده را افزایش می دهد. با این حال روش اعتبارات اسنادی دارای خصوصیات و تضمینهای بالاتری است که اکنون به شرح آن می پردازیم.

و) پرداخت از طریق اعتبارات اسنادی: ریسکهای تجاری که در روشهای فوق الذکر وجود داشت بازرگانان را بسوی یافتن راهی که کم خطر سوق می داد  تا‌ آنکه با تلاش اتاق بازرگانی بین المللی از طریق یکسان سازی روندهای موجود در اعتبارات اسنادی که ریسک بسیار کمتری نسبت به سایر روشها داشت و مقررات یکسانی برای انجام معاملات فراهم می نمود. این ریسک ها و خطر را کاهش دادند. امروزه تجار با استفاده از روش اعتبارات اسنادی کالای خویش را معامله نموده و ریسکهای ناشی از عدم آشنایی با قوانین داخل کشورها، زمان طولانی مبادله کالا و خدمات، اقدامات محدود کننده دولتها و ... را تا حدود زیادی از بین برده اند. در این روش تجار (وارد کننده/صادر کننده) بطور مستقیم با یکدیگر ارتباط نداشته بلکه از طریق واسطه های خویش یعنی بانکهای تجاری معتبری که گشایش و ابلاغ اعتبار اسنادی را پذیرفته اند به ارتباط با یکدیگر و مبادله کالا می پردازند و در صورتیکه به تعهدات و وظایف حرفه ای خویش مطابق با متن اعتبار اسنادی عمل نمایند  ریسکی را در معامله تحمل نخواهد نمود. این روش دارای مزایای ذیل برای خریدار و فروشنده است:

مزایای خریدار                     مزایای فروشنده

گروه ها و افراد موثر در روش اعتبارات اسنادی (با تکیه بر ماده دوم ucp600):

1) خریدار: خریدار یا وارد کننده پس از انجام بررسی ها لازم ، فروشنده مورد نظر را انتخاب و مذاکرات اولیه را انجام می دهد و یک توافق تجاری میان آنها شکل می گیرد  سپس خریدار با در دست داشتن پیش فاکتور (در ایران نیاز به ثبت سفارش در وزارت بازرگانی) به بانک گشاینده مراجعه و تقاضای گشایش اعتبار اسنادی (L/C) را می نماید.

2- بانک گشایش دهنده: این بانک در کشور خریدار واقع است و در چارچوب مقررات کشور خود (در ایران بانک مرکزی) در صورتیکه فروشنده به تعهدات خود نماید  وجه معامله انجام شده را به نیابت از خریدار پرداخت خواهد نمود.

3- بانک کاگزار: این بانک در کشور فروشنده واقع است و در واقع نماینده بانک گشاینده می باشد  بانک ابلاغ کننده یا کارگزار وظیفه ابلاغ اعتبار اسنادی به فروشنده،  بررسی و دریافت اسناد و نیز دریافت وجه از دریافت گشاینده و انتقال به فروشنده را خواهد داشت.

4-فروشنده: که متعهد می شود طبق شرایط اعتبار اسنادی کالای ذکر شده در اعتبار را در برهه زمانی مشخص تولید و جهت استفاده خریدار ارسال نماید.

افراد یا گروه های ذیل ممکن است در اعتبار اسنادی وجود داشته باشند :

1- بانک معامله کننده اسناد: این بانک  ممکن است متفاوت از کارگزار ابلاغ کننده باشد و تنها مجوز ارائه اسناد  به بانک گشاینده را داشته باشد و در صورتیکه اسناد را طبق شرایط L/C معامله نمود می تواند از بانک گشاینده در خواست پرداخت وجه اعتبار به فروشنده را داشته باشد.

2- بانک تایید کننده: چنانچه فروشنده بنا به شرایط اقتصادی یا سیاسی کشور خریدار،عدم شناخت از شرایط خریدار یا بانک گشایش دهنده اعتبار،درخواست نماید که تایید بانکی دیگر که مورد اعتماد او می باشد به شرایط اعتبار اضافه گردد و بانک گشایش دهنده نیز این موضوع را بپذیرد  بانکی به نام بانک تایید کننده به اعتبار اضافه می شود که دارای تعهد جهت پرداخت وجه فروشنده در زمان مبادله اسناد یا سررسید اعتبار، را بر عهده خواهد داشت.

مراحل اجرايي در روش اعتبارات اسنادي:

الف، گشايش اعتبار: در ابتدا ميان خريدار و فروشنده جهت مبادله كالا قراردادهايي قيد مي شود (موضوع اين قرارداد هيچ گونه ارتباطي به متن اعتبار اسنادي و شرايط آن ندارد و فقط ميان خريدار و فروشنده محترم مي باشد) و سپس پيش فاكتور فروشنده براي خريدار ارسال مي گردد، خريدار به سراغ بانك گشاينده رفته، در اين بانك از خريدار، تعهدات لازمه از قبيل تعهد پرداخت ارز، وثيقه جهت عدم توانايي پرداخت در سررسيد و ... گرفته شده و پيام گشايش به بانك ابلاغ كننده صادر مي شود، بانك ابلاغ كننده نيز پيام را در اختيار فروشنده قرار مي دهد.

نكاتي كه در متن پيام گشايش اعتبار اسنادي قيد مي گردد: اين نكات به منظور تسريع در مبادله كالا و مشخص شدن وظايف طرفين مبادله مي باشد و توسط اتاق بازرگاني بين المللي داراي وحدت رويه در تمامي پيامها گشته و از اين طريق يك قانون مشخص كه همان ucp600 مي باشد متن اعتبارات اسنادي را يكسان مي نمايد.

1)  ذكر نام خريدار كالا و آدرس و مشخصات وي و نيز فروشنده

2)  مبلغ دقيق اعتبار و نوع ارز مربوطه

3) سررسيد اعتبار: كه تاريخ انقضاء L/C مي باشد و پس از آن فروشنده حق انجام معامله را ندارد.

4) سررسيد محل: كه آخرين تاريخ براي حمل كالا توسط فروشنده مي باشد و پس از آن حق توليد اسناد محل كالا را ندارد و در ucp600 اين تاريخ 21 روز قبل از سررسيد مي باشد.

5)  مشخص نمودن نوع اعتبار

6)  مشخص نمودن نحوه پرداخت اعتبار

7)  شرح كالا و شماره تعرفه كالا و نيز مبالغ كرايه حمل كالا، مبلغ واحد كالا...

8)  نحوه بيمه كالا، مبناي قرارداد و حمل بر اساس انيكوترمز...

9)  حمل از وسيله اي به وسيله ديگر و ....

به اين نكته توجه داشته باشيم كه تمامي موارد فوق الذكر در متن l/c قيد مي گردد و هزينه هاي ناشي از آن نيز مشخص مي گردد كه بر عهده چه كسي خواهد بود، بدين ترتيب ريسكها و خطرات معامله مشخص شده و در صورتيكه افراد مطابق آن شرايط عمل نمايند مي توانند مبادله اي راحت داشته باشد.

 

 

L/C advised

beneficiary

Advising bank

Issuing bank

Applicant

Euro 250/000

Euro P/I 250/000

(L/C Issued)

(SALES CONTRACT)

Request For L/C

 

 

 

 

 

 

ب) تغيير شرايط و اصلاحات: در اين مرحله فروشنده بر اساس پيام دريافت شده و بررسي شرايط، در صورتيكه لازم باشد درخواست تغييراتي در پيام ارسال شده را مينمايد، بايد توجه داشت كه در متن ucp600 اين امر الزام آور شده است كه تمامي اصلاحات بايد با توافق خريدار، فروشنده و بانك گشايش دهنده باشد و پس از ابلاغ آن، توسط بانك ها لازم الاجرا مي باشد.

پ) معامله اسناد: فروشنده در اين مرحله كالا را آماده نموده و بر اساس آن به ايجاد اسناد معامله كه در شرايط و متن اعتبار درج گرديده است اقدام نمايد. بايد توجه داشت كه مهمترين اسناد توسط فروشنده (سياهه بازرگاني) شركت حمل كننده (بارنامه كشتي يا انواع راه نامه ها) اتاق بازرگاني كشور صادر كننده (گواهي مبدا كه نشاندهنده اصليت كالا مي باشد) صادر مي شود، بنابراين در صورتيكه كالا مطابق با متن اعتبار باشد و توسط شركت حمل و نقل و اتاق بازرگاني تاييد شود برای خريدار در اصليت كالا اطمينان كامل ايجاد مي شود.

ط) واريز و ظهرنویسی اسناد:فروشنده پس از ایجاد اسناد،آنها را دراختياربانك ابلاغ کننده قرار داده و بانک به بررسی اسناد می پردازد و در صورت صحیح بودن اسناد را در اختیار بانک گشايش دهنده قرار مي دهد. لازم به ذكر است از آنجا كه بانك گشايش دهنده با ابلاغ اعتبار، تعهد برگشت ناپذير در پرداخت مبلغ اعتبار را دارد (ماده5 uep600) در شرايط اعتبار مي خواهد كه بارنامه كه سند انتقال مالكيت كالا مي باشد به نام وي صادر شود تا خريدار موظف به پرداخت وجه به اين بانك باشد، بهرحال بانك گشايش دهنده نيز اسناد را بررسي و در صورت صحت و پرداخت خريدار در اختیار وي قرار مي دهد. در اين مرحله بانك گشايش دهنده وجه اعتبار را از خريدار دريافت و بارنامه را ظهر نويسي و مالكيت آن را به خريدار مي دهد و سپس اقدام به پرداخت به فروشنده مي كند.

3 Payment

beneficiary

Advising bank

Issuing bank

Applicant

2 Document

1 goods

Payment 3

Payment 3

goods

Airport

2 Document

2 Document

 

 

 

 

 

 

 

 

نكته: در صورتيكه اسناد داراي مغايرت باشند بانك ابلاغ كننده مي تواند فروشنده رامطلع و خواستار اصلاح آن شود، با اين حال اگر فروشنده درخواست ارسال اسناد را نمايد و خريدار نيز مغايرتها بپذيرد باز هم پرداخت صورت مي گيرد و فقط كارمزدهاي بانك به علت وجود مغايرت در اسناد (معمولاً 40 يورو يا معادل آن) از آن كسر و در اختيار فروشنده قرار خواهد گرفت.

و) تشريفات گمرك و ترخيصات كالا: خريدار با در دست داشتن اسناد كالا، هنگاميكه كالا در بندر يا فرودگاه گمرك مقصد دارد مي گردد مي تواند پس در طي تشريفات گمركي كالا را دريافت نمايد.

انواع اعتبارات اسنادي:

الف: اعتبارات اسنادي را از نظر تعهدي مي توان به 3 دسته كلي تقسيم بندي نمود:

1)  اعتبار اسنادي برگشت پذير

2)  اعتباري اسنادي غيرقابل برگشت

3)  اعتبار اسنادي برگشت ناپذير تاييد شده

1) اعتبار اسنادي برگشت پذير: اعتباري است كه در هر لحظه و بدون اطلاع قبلي به ذينفع، خريدار خارجي مي تواند توسط بانك گشايش دهنده اعتبار را اصلاح يا ابطال نمايد. بنابراين ريسك فراواني براي فروشنده ايجاد مي كند. بدين ترتيب اين نوع اعتبار چندان متداول نيست و در uep600 ديگر صحبتي از آن نمي شود (اين نوع اعتبار موضوع:ماده 8، ucp500 بوده و در ucp600 حذف گرديده است)

2) اعتبار اسنادي غير قابل برگشت: اين نوع اعتبار تضمين كافي به فروشنده مي دهد كه اعتبار بدون در نظر گرفتن نظر وي اصلاح يا ابطال نشود، بعبارت ديگر جهت هر گونه اصلاح يا ابطال نظر موافق اعضاي L/C (خريدار، فروشنده و بانك گشايش دهنده) لازم است و تعهد بانك گشايش دهنده حتي اگر متن اعتبار را به صورت پيش نويس ارسال نمايد در پرداخت وجه اعتبار غير قابل برگشت است.

3) اعتبار اسنادي غير قابل برگشت تاييد شده: در اينحالت فروشنده درخواست دريافت تضمين بيشتري از سوي بانكهاي كشور خويش مي نمايد بدين منظور ميتوان از بانك ابلاغ كننده يا ... درخواست نمود كه تاييد پرداخت را به تعهدات بانك گشايش دهنده افزايش دهد اين نوع اعتبار در ايران منوط به اجازه بانك مركزي بوده و معمولاً با اعلام بانك تاييد كننده مخالفت مي گردد زيرا نشاندهنده اوضاع ضعيف اقتصادي – سياسي و بنيه مالي نامناسب در بانك گشايش دهنده مي باشد.

ب) انواع اعتبارات اسنادي از لحاظ مدت زمان پرداخت وجه L/C:

1) اعتبار اسنادي ديداري: در اين نوع اعتبار فروشنده پس از ارسال كالا و ارائه اسناد حمل به بانك كارگزار و اطمينان از صدور اسناد بر اساس شرايط اعتبار، اسناد را در اختيار بانك گشايش دهنده گذارده و درخواست دريافت وجه اعتبار را دارد، بانك گشايش دهنده نيز پس از بررسي اسناد، موظف به پرداخت به فروشنده مي باشد، در اين حالت، خريدار نيز وجه را در اختيار بانك گشاينده گذارده و با دريافت اسناد ، مي تواند كالا را از طريق گمرك دريافت نمايد.

2) اعتبار اسنادي مدت دار يا Deferred: در اين حالت ميان خريدار و فروشنده تفاهم حاصل شده است كه كالا مبادله شود و در اختيار خريدار قرار بگيرد و سپس بعد از طي زماني مشخص كه در شرايط اعتبار قيد گرديده است مبلغ اعتبار از طريق بانك گشايش دهنده در اختيار فروشنده قرار بگيرد، بديهي است كه بانك گشايش دهنده نيز در سررسيد پرداخت مبلغ مورد نياز را از خريدار دريافت مي كند.

3) اعتبار اسنادي ريفانيانس: در اين نوع اعتبار، بانك كارگزار (ابلاغ كننده) از طريق بانك مركزي خريدار يا مراجع ذيصلاح ديگر كه تضمين كننده كارايي و توانايي خريدار خارجي مي باشند، به خريدار اعتماد كرده و وجه اعتبار را به وي به صورت تسهيلات ارائه مي نمايد يعني پس از ارائه اسناد توسط فروشنده، بانك ابلاغ كننده وجه فروشنده را پرداخت و در سررسيد كه قبلاً با خريدار تفاهم نموده است، اصل مبلغ اعتبار را همراه با بهره و كارمزدهاي خويش از خريدار دريافت مينمايد بدين صورت كه طي پيامي به بانك گشايش دهنده مبلغ دقيق بهره و كارمزد و اصل اعتبار را اعلام نموده تا بانك گشايش دهنده از خريدار دریافت  و در اختيار وي قرار دهد.

4) اعتبار اسنادي يوزانس: در اينحالت بانك گشايش دهنده بر اساس وثائق دريافتي از خريدار، به او تسهيلات ارائه نموده و پس از دريافت اسناد معامله كالا، پرداخت به فروشنده را انجام داده و در سررسيد همراه با اصل مبلغ اسناد سود و ساير كارمزدهاي خويش را محاسبه و از خريدار دريافت خواهد نمود.

ج) ديگر تقسيم بندي هاي اعتبارات اسنادي:

1) اعتبار اسنادي قابل انتقال: در اين حالت فروشنده حق دارد كه تمام يا بخشي از مبلغ اعتبار را به شخص يا اشخاص ديگر واگذار نمايد، اين نوع اعتبار زماني ايجاد مي گردد كه فروشنده، عرضه كننده اصلي كالا نباشد و در واقع ذينفع اعتبار اجازه قرارداد ميان فروشنده و عرضه كننده اصلي كالا را نمي دهد، اعتبار قابل انتقال فقط يكبار مي تواند انتقال يابد و بايد در متن l/c به صراحت قيد شود كه اعتبار قابل انتقال مي باشد البته بايد توجه داشت كه بانك گشايش دهنده همان تعهدات اوليه در متن اعتبار را در خصوص ذينفع دوم هم خواهد داشت. در اعتبار قابل انتقال مي توان اسناد صادر شده از ذينفع دوم را هم پذيرفت.

2) اعتبار اسنادي اتكايي يا Back to back: هر گاه يك اعتبار اسنادي دوم بر پايه با اتكاء به اعتبار اول بوسيله بانك فروشنده و به تقاضاي فروشنده صادر شود آن اعتبار را اعتبار اسنادي اتكايي گويند، اين اتفاق زماني رخ مي دهد كه فروشنده اوليه قادر به توليد و ارائه كالا نباشد، در اين صورت يك اعتبار ثانويه دقيقاً مانند اعتبار اوليه (البته به تاريخ سررسيد كمتر و مبلغ كمتر) با توجه به اعتبار اول گشايش مي نمايد تا از طريق فروشنده دوم به كالا دست يافته و آن را براي خريدار خارجي ارسال نمايد.

البته بايد توجه داشت كه اعتبارات قابل انتقال و اتكايي با توجه به مشكلات حقوقي كه براي بانكها و تجار ايجاد مي نمايد كمتر مورد استفاده قرار مي گيرند.

4)  اعتبار اسنادي گردان: اعتباري است كه اجازه مي دهد مبلغ اعتبار يا سررسيد اعتبار بدون آنكه نيازي به گشايش اعتبار جديد باشد پس درهر بار ارائه اسناد و برداشت وجه توسط ذينفع، دوباره و تا سطح مبلغ اوليه اعتبار مجدداً تمديد گردد يعني ذينفع در اين نوع اعتبار مي تواند هر چند مرتبه اقدام به ارسال كالا و اسناد به مبلغ اعتبار نمايد و بانك گشايش دهنده و خريدار موظف به پرداخت مي باشند.

5) اعتبار اسنادي با قيد قرمز: اعتباري است كه در چارچوب آن بخشي از مبلغ معامله پيش از ارسال كالا به فروشنده پرداخت مي گردد، در مواردي كه فروشنده براي انجام سرمايه گذاري و توليد كالاي سفارشي نياز به منابع مالي دارد و با خريدار توافق مي كند كه درصدي از وجه معامله را قبل از ارسال كالا دريافت كند از اين نوع اعتبار استفاده مي شود و چون بر روي متن اعتبار توسط بانك گشاينده يك علامت قرمز گذارده مي شود بدين نام خوانده مي شود.

ضمانت نامه هاي بانكي و انواع آن:

اين ضمانت نامه ها ممكن است توسط خريدار يا فروشنده فراهم گردند. اگر ضمانت نامه توسط خريدار فراهم شود به منظور دادن اطمينان و ايجاد آسودگي خاطر به فروشنده مي باشد بدين مفهوم كه با جايگزيني بانك بجاي خريدار، اين اطمينان براي فروشنده ايجاد مي شود كه در صورت عدم پرداخت قيمت كالا در شرايط و زمان منعقد در قرارداد اصلي و يا عدم گشايش اعتبار اسنادي، بانك صادر كننده ضمانت نامه موظف به پرداخت وجه كالا خواهد بود، معمولاً ضمانت نامه هايي كه توسط خريدار فراهم مي شود در قالب حسن انجام كار مي باشد. ضمانت نامه هايي كه توسط فروشنده و به نفع خريدار صادر مي شود بمنظور اطمينان خريدار از عدم تحويل كالا و يا تحويل كالاي معيوب مي باشد و داراي 4 نوع مي باشد كه عبارتند از:

1)ضمانت نامه شركت در مناقصه يا مزايده

2)ضمانت نامه پيش پرداخت

3)ضمانت نامه حسن انجام تعهد يا كار

4)ضمانت نامه گارانتي يا استرداد كسور وجه الضمان

بهر حال بانكها با صدور اين ضمانت نامه ها براي هر يك از طرفين قرارداد، موجب كاهش ريسك آنها شده و يك تعهد پرداخت براي خويش فراهم مي آوردند كه در صورت عدم ايفاي تعهدات درخواست كننده ضمانت نامه موظف به تامين خسارتهاي ذينفع ضمانت نامه مي باشند.

منابع:

1) بازرگاني بين الملل، نظريه و كاربردها    تاليف و ترجمه دكتر محمد حقيقي

2) اعتبار اسنادي: رمز موفقيت درتجارت بين الملل  نوشته فريدون شيرازي

3) راهنماي تكميل فرمها و اصول اعتبارات اسنادي   نوشته حبيب اله محمدي – سيد محمد ميلاني

4) جزوه آموزشي استاد متين فر و دكتر هداوند

5) كتب انگليسي ذيل:

Law of international trade// finance of international trade

christopher lundi